35 lat od podpisania niemiecko-polskiego traktatu o dobrosąsiedzkich stosunkach

Powiat Saarpfalz świętuje tę rocznicę w ramach międzynarodowej wymiany „
”  

W tych dniach mija 35. rocznica historycznego wydarzenia: 17 czerwca 1991 r. ówczesny kanclerz Niemiec Helmut Kohl oraz premier Polski Jan Krzysztof Bielecki wraz z ministrami spraw zagranicznych obu państw podpisali w Bonn „Traktat między Republiką Federalną Niemiec a Rzecząpospolitą Polską o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy”. Po głębokich ranach II wojny światowej i upadku żelaznej kurtyny to historyczne porozumienie położyło prawne i polityczne fundamenty pod trwałe pojednanie, ścisłe partnerstwo i pokojowe współistnienie w sercu Europy. Traktat ten nie tylko zagwarantował prawa mniejszości i nienaruszalność granic, ale przede wszystkim otworzył drzwi do intensywnej współpracy na szczeblu regionalnym i gminnym, która od tego czasu stanowi prawdziwe serce polsko-niemieckiej przyjaźni.

Jako region położony w bezpośrednim sąsiedztwie granicy francusko-niemieckiej, powiat Saarpfalz już wcześnie zrozumiał znaczenie pojednania i międzynarodowej przyjaźni. Już od lat 90. XX wieku powiat utrzymuje intensywne kontakty międzynarodowe i stale rozbudowuje swoją sieć partnerstw. Wychodząc od pierwszych kontaktów i wymian kulturalnych stowarzyszenia „Begegnungen auf der Grenze” oraz wymian młodzieżowych w Spohns Haus, w centrum niemiecko-polskiej współpracy znajduje się głęboko zakorzenione, najstarsze partnerstwo powiatu Saarpfalz z powiatem przemyślaskim (województwo Podkarpackie). W tym roku powiat Saarpfalz z dumą świętuje 15-lecie tej bliskiej współpracy.

Ta wieloletnia współpraca partnerska, która w duchu „Trójkąta Weimarskiego” stanowi również pomost między Francją, Niemiec i Polski, od samego początku jest z wielkim zaangażowaniem koordynowana i ożywiana przez dr Violettę Frys, kierowniczkę Biura ds. Europy i pełnomocniczkę ds. europejskich powiatu Saarpfalz. Dr Frys została niegdyś zatrudniona przez ówczesnego starostę Clemensa Lindemanna specjalnie w celu rozwijania współpracy polsko-niemieckiej i konsekwentnie rozbudowywała partnerstwa powiatowe również za kadencji jego następcy, dr. Theophila Gallo. Obecny starosta Frank John może dziś pochwalić się solidnymi fundamentami projektów zorientowanych na obywateli, które dr Frys nadal realizuje na rzecz powiatu.

Jak żywy, merytorycznie głęboki i zorientowany na przyszłość jest ten niemiecko-polski duch w jubileuszowym roku 2026, pokazała niedawno Tydzień Europejski w powiecie Saarpfalz. Współpraca ta nieustannie łączy dziedzictwo historyczne z najpilniejszymi kwestiami współczesności. W ten sposób wspólnie z międzynarodowymi partnerami omówiono kluczowe tematy, takie jak współpraca rezerwatów biosfery, przyszłość opieki nad osobami starszymi, sytuacja gospodarcza oraz ochrona obiektów użyteczności publicznej. Również bardzo aktualny temat cyberbezpieczeństwa został intensywnie omówiony podczas spotkania z Centrum Bezpieczeństwa Informacyjnego CISPA im. Helmholtza.

O tym, jak konkretne są wzajemne korzyści, świadczyły również warsztaty zorganizowane w maju w siedzibie starostwa powiatowego na temat „Systemu protokołów kryzysowych dla powiatu Saarpfalz i samorządów lokalnych”, przeprowadzone przez polską firmę konsultingową JP Weber. Wykorzystano w nich również aktualne, choć bolesne, ale cenne doświadczenia z wojny na Ukrainie. Zaprezentowany system szybkiego rejestrowania i opanowywania sytuacji kryzysowych spotkał się z dużym zainteresowaniem powiatów w kontekście przyszłego zapobiegania kryzysom.

O tym, że współpraca polsko-niemiecka przynosi owoce nie tylko na szczeblu administracyjnym, ale także na poziomie obywatelskim, świadczyło kolejne spotkanie młodzieży w powiecie: Jedenastoosobowa grupa młodych harcerzy z polskiego Związku ZHR z powiatu partnerskiego Łańcut (również w województwie podkarpackim) przyjechała na pięciodniową wizytę do St. Ingbert, do organizacji Pfadfinderschaft St. Ingbert Mitte.

Dopiero pod koniec września ubiegłego roku przewodniczący DPSG St. Ingbert Mitte, Stefan Gress i Christian Klein, podpisali w polskim Łańcucie, podczas oficjalnej wizyty delegacji powiatu Saarpfalz, protokół ustaleń dotyczący wspierania wymiany młodzieżowej. Dzięki pośrednictwu starosty Franka Johna i jego polskiego odpowiednika Adama Krzysztoń (powiat Łańcut) oraz wsparcia finansowego ze strony Fundacji Union w Saarbrücken, Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży wraz z fundacją pożytku publicznego Sanddorf-Stiftung w Regensburgu, porozumienie to udało się zrealizować w rekordowym czasie.

Wraz ze swoimi niemieckimi kolegami i koleżankami z organizacji skautowskiej młodzież zwiedzała europejski region przygraniczny przy pięknej słonecznej pogodzie. W programie znalazły się między innymi wizyty w hucie Völklinger Hütte, wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO, w Carreau Wendel w sąsiedniej Francji, a także w klasztorach Gräfinthal i Blieskastel. Oprócz oficjalnego przyjęcia w ratuszu w St. Ingbert, zwiedzania wieży Becker-Turm oraz popołudnia tematycznego w młynie Rohrbacher Mühle nie mogło zabraknąć również towarzyskich atrakcji, takich jak wizyta na basenie odkrytym oraz obowiązkowy „postój na kiełbaski u Schleppi”.

Przez cały okres przygotowań i realizacji projektu dr Violetta Frys aktywnie wspierała stowarzyszenia harcerskie. Jako rodowita Polka pomagała również w kwestiach językowych – przy czym poczyniła bardzo istotną uwagę:

„Fascynujące jest obserwować, jak bariera językowa między młodzieżą znika niemal z minuty na minutę. Język angielski stanowi dziś dla młodego pokolenia zupełnie naturalny pomost, umożliwiający natychmiastowe nawiązanie rozmowy. Najpiękniejsze jest jednak wzajemne poszanowanie języka drugiej strony: Wielu młodych Polaków i Polki z wielką ambicją uczy się języka niemieckiego, a z drugiej strony obserwujemy, że coraz więcej Niemców chce uczyć się języka polskiego. Na potrzeby te stworzono już istotne struktury. Gdy język nie jest już przeszkodą, lecz narzędziem ciekawości, wówczas jest to Europa w najlepszym wydaniu”.

Podczas pożegnania było jasne: to spotkanie to dopiero początek. Na nadchodzące lato uzgodniono już wzajemną wizytę harcerzy DPSG z St. Ingbert w powiecie łancuckim na zaproszenie Wojciecha Trawki i Kacpra Sawickiego, dwóch liderów polskiego harcerstwa. Nawiązane kontakty mają być trwale pogłębiane i w przyszłości prowadzić również do osobistych spotkań poza zorganizowanymi programami.

Dla starosty Franka Johna projekt ten doskonale ilustruje, o co tak naprawdę chodzi w 35. rocznicy podpisania umowy sąsiedzkiej:

„Umowa na papierze stanowi fundament, ale to ludzie – a zwłaszcza młodzież – nadają polsko-niemieckiej przyjaźni prawdziwy sens. Gdy młodzi ludzie odkrywają wspólne cechy ponad granicami i nawiązują przyjaźnie, jest to przyszłość Europy w najpiękniejszym tego słowa znaczeniu”.

Informacje na temat partnerstw powiatowych oraz działań powiatu Saarpfalz na rzecz Europy można uzyskać u kierowniczki Biura ds. Europy, dr Violetty Frys, pod numerem tel. (06841) 104-8273 lub pod adresami e-mail [email protected] oraz [email protected].