O Annie Leszczyńskiej

Polska księżniczka

Dzieciństwo w Polsce i ucieczka

Anna Leszczyńska urodziła się 25 maja 1699 r. w Polsce pod chrzcielnymi imionami Maria Anna, nadanymi jej na cześć dwóch babek. Istnieją spekulacje na temat jej dokładnego miejsca urodzenia, ale nie można tego udowodnić. Jej rodzicami byli Stanisław Leszczyński, który przeszedł do historii jako polski król na wygnaniu, oraz Katarzyna von Bnin, hrabina Opalince-Opalińska, która wyszła za mąż rok wcześniej. Siostra Anny, Maria Charlotta, urodziła się w 1703 roku.

Stanisław został wybrany na króla Polski 12 lipca 1704 r., a 4 października 1705 r. został koronowany wraz z żoną.

Wygnanie w Zweibrücken

W 1709 roku, w wieku 10 lat, Anna uciekła z Polski jako część rodziny królewskiej. Nie wróciła tam już do końca życia. Rodzina początkowo mieszkała w Szczecinie w Szwecji. W 1711 r. przenieśli się do Stralsundu na Pomorzu Szwedzkim. We wrześniu tego samego roku przenieśli się do Kristianstad w Skanii (południowa Szwecja) na dwór szwedzkiej rodziny królewskiej.

Od 16 listopada 1714 r. Anna i jej rodzina, składająca się z rodziców, siostry i babki, mieszkała na wygnaniu w Zweibrücken. Jako najmniejsza prowincja Szwecji, z dala od zagrożonych obszarów, w których wcześniej przebywali, Zweibrücken stanowiło miejsce schronienia dla polskiej rodziny królewskiej.

Zweibrücken było początkowo nieco przytłoczone przybyciem polskiego króla, który "chciał mieszkać i utrzymywać dwór w Zweibrücken jak książę"[1]. Początkowo rodzina mieszkała w dwóch kamienicach w mieście, które zostały hojnie odnowione i umeblowane - na koszt skarbu państwa. Dwór Stanisława w Zweibrücken liczył około 150 osób i był zróżnicowany zarówno pod względem międzynarodowym, jak i religijnym.

Religia katolicka odgrywała ważną rolę w życiu rodziny, a więc także w życiu Anny. Kobiety w rodzinie "[...] modliły się przez dwie godziny dziennie, czytały pobożne książki i haftowały dla zabicia czasu."[2] Stanisław był również bardzo pobożny. Szczególnie ważne jest jego silne nabożeństwo do Najświętszej Maryi Panny. Dzięki temu stał się najważniejszym patronem klasztoru wilhelmitów w Gräfinthal. Pieta "Matka Boska ze strzałami" lub "Madonna ze strzałami" była tam wystawiana i czczona.

Anna Leszczyńska była bardzo kochana przez rodziców i uważana za ulubione dziecko rodziny. Jej codzienne życie w Zweibrücken było spokojne. Lubiła chodzić na wycieczki ze swoją młodszą siostrą.

Przedwczesna śmierć

Anna zachorowała w wieku 18 lat. Około 6 czerwca 1717 r. rozwinęła się u niej silna gorączka, której nie udało się wyleczyć pomimo leczenia. Anna Leszczyńska zmarła rankiem 20 czerwca 1717 r. między 05:00 a 06:00 w Tschifflick, pałacu rozkoszy w Zweibrücken. Została pochowana następnego dnia w klasztorze Gräfinthal.

W tamtym czasie spekulowano, czy Anna padła ofiarą ataku trucizną przeznaczonego dla jej ojca.

Od czasów rewolucji francuskiej grób Anny Leszczynki uważany był za zaginiony. W 2006 r. archeolog Emanuel Roth odnalazł grób, który przypisywano zmarłej księżniczce, podczas wykopalisk w klasztorze Gräfinthal.

Napisane przez: Elena Germann, studentka kulturoznawstwa zorientowanego historycznie na Uniwersytecie Kraju Saary

_{Opublikowano: 09.02.2026; Ostatnia aktualizacja: 09.02.2026.}

Dalsza lektura / literatura / źródła

Ministerstwo Środowiska, Energii i Transportu - Państwowe Biuro Zabytków (red.): Denkmalpflege im Saarland, Jahresbericht 2009. Saarbrücken 2010.

Voltmer, Manfred: "Anna, die wiederentdeckte Königstochter" w: Saarbrücker Zeitung, 10 października 2016, dostępny online pod adresem: https://www.saarbruecker-zeitung.de/saarland/saar-pfalz-kreis/mandelbachtal/anna-die-wiederentdeckte-koenigstochter_aid-777249.

Schneider, Angelika: Anna Leszczynska - polnische Exil-Prinzessin in Zweibrücken und in der Saargegend, w: Zeitschrift für die Geschichte der Saargegend, Freiburg im Breisgau 2008/2009.

Muzeum Miejskie w Zweibrücken (red.): Stanisław Leszczyński. Król na wygnaniu. [Wystawa specjalna Stanisław Leszczyński - Król na wygnaniu, 21 marca - 2 lipca 2006] Blieskastel, 2006.