O Dorze Dimel

Nauczycielka, badaczka historii lokalnej, autorka

Jako badaczka lokalna Dora Dimel prowadziła badania i publikowała prace dotyczące historii regionalnej różnych miejscowości w Saarze, w tym również z dzisiejszego powiatu Saarpfalz, przyczyniając się w ten sposób do lepszego zrozumienia przeszłości.

Wczesne lata życia

Dora Dimel urodziła się 1 listopada 1898 r. w dzielnicy Beaumarais w Saarlouis.[1] Po ukończeniu lokalnej szkoły podstawowej rozpoczęła naukę w liceum dla dziewcząt w Saarlouis, gdzie około 1916 r. zdała maturę.[2] W samym środku I wojny światowej rozpoczęła studia w Trewirze, które ukończyła w 1919 roku, uzyskując uprawnienia nauczycielskie do nauczania w szkołach podstawowych, gimnazjach oraz wyższych szkołach dla dziewcząt.

Jej pierwszym doświadczeniem zawodowym była praca jako guwernantka w rodzinie Fabvierów w Wallerfangen w latach 1919–1922. Następnie przez pięć lat uczyła w szkole Domanialnej francuskiej administracji górniczej[3], a potem przez trzy lata pracowała jako nauczycielka w szkole podstawowej.[4] Cechująca się ciekawością i ambicją Dora Dimel kontynuowała swoją edukację: w latach 1930–1933 studiowała ekonomię we francuskich miastach Nancy, Lille i Dijon, a także nauki handlowe oraz filologię francuską i angielską na Uniwersytecie Goethego we Frankfurcie.[5] Ponadto uzyskała uprawnienia nauczycielskie z przedmiotu religii[6] i w listopadzie 1933 r. zdała egzamin na nauczycielkę przedmiotów handlowych, przedstawiając pracę dyplomową na temat „Wykorzystania energii wodnej we Francji”[7].

Referendum w sprawie Saary i II wojna światowa

W latach 1934–1935 Dimel uczyła w szkole podstawowej w Hüttersdorfie[8], miejscowości należącej obecnie do gminy Schmelz. Jednak zmiany polityczne, które nastąpiły po ponownym przyłączeniu regionu Saary do Rzeszy Niemieckiej, dotknęły ją szczególnie dotkliwie: Ponieważ podczas kampanii przed referendum 13 stycznia 1935 r. angażowała się między innymi poprzez wykłady polityczne na rzecz zachowania regionu Saary i „status quo”[9], w okresie od marca do września tego samego roku została zwolniona ze służby szkolnej z powodów politycznych.[10] Przez to pół roku pracowała jako prywatna nauczycielka dla rodziny Villeroy de Galhau w Wallerfangen[11] i podjęła już przygotowania do ucieczki do Anglii, a także rozdzieliła swój dobytek między krewnych, obawiając się wywłaszczenia.[12] Co prawda pod koniec 1935 roku została ponownie zatrudniona, jednak bez uznania dotychczasowego stażu pracy i uprawnień emerytalnych.[13]

Równolegle do działalności dydaktycznej Dora Dimel stała się zaangażowaną badaczką. Często można ją było spotkać w archiwach w Blieskastel, Zweibrücken i St. Ingbert.[14] W 1936 roku opublikowała swoją książkę poświęconą miejscowości Alschbach, która ukazała się jako pierwszy tom serii „Książki o wsiach powiatu St. Ingbert-Gau-Saarpfalz”.[15] W tym czasie uczyła również w tamtejszej szkole podstawowej. Wkrótce potem powróciła do powiatu Saarlouis i w latach 1936–1945 pełniła funkcję nauczycielki przedmiotów handlowych w szkole zawodowej o profilu handlowym w Lebach, gdzie uczyła rannych wojennych przechodzących przekwalifikowanie zawodowe.[16] W tym okresie powstały kolejne jej prace, między innymi na temat hutnictwa w Schmelz oraz górniczej miejscowości Hüttersdorf. [17]

Lata powojenne

W pierwszych latach po wojnie Dora Dimel udzielała lekcji języka niemieckiego francuskim siostrom zakonnym z Peltre w szpitalu w Saarlouis, a także dzieciom rodziny Villeroy de Galhau. Z tego okresu pochodzi również szereg publikacji historycznych i ekonomicznych, które ukazały się w ówczesnych mediach. W 1947 roku ukazała się jej książka „Marszałek Ney i jego ojczyzna”. Od 1945 roku aż do przejścia na emeryturę w 1963 roku Dora Dimel wykładała w szkole handlowej oraz w zawodowej szkole handlowej w Saarlouis. Ponadto prowadziła również kursy języka francuskiego dla dorosłych.[18]

W 1955 roku ponownie zagłosowała przeciwko ponownemu przyłączeniu Saary do Republiki Federalnej Niemiec.[19] Za swoje zaangażowanie we współpracę niemiecko-francuską otrzymała w 1977 roku odznaczenie „Chevalier dans l’ordre des Palmes Académiques” przyznane przez francuskie Ministerstwo Edukacji,[20] jednego z najważniejszych. W 1980 roku, z okazji obchodów 300-lecia miasta Saarlouis, opublikowała książkę „Die Geschichte des Stadtteils Beaumarais” („Historia dzielnicy Beaumarais”), stanowiącą wyczerpujący opis jej rodzinnej miejscowości.[21] W przedmowie do tej książki pisze, że dzięki tej publikacji, nad którą pracowała przez czterdzieści lat[22], pragnie „sprawić radość starszym mieszkańcom”[23] oraz „ułatwić nowoprzybyłym osiedlenie się w miejscowości […]”[24]. Dora Dimel zmarła w 1985 roku w Beaumarais. W uznaniu jej zasług w 2012 roku nazwano tam ulicę jej imieniem – „Dora-Dimel-Straße”[25].

Napisane przez: Jeanne Blaes, studentka kulturoznawstwa zorientowanego historycznie na Uniwersytecie Kraju Saary

_{Opublikowano: 26.10.2026 r.; Ostatnia aktualizacja: 26.10.2026 r.}

Dalsza lektura / literatura / źródła

Wybrane dzieła

Dimel, Dora: Alschbach. (Księgi wsi powiatu St. Ingbert, okręg Saarpfalz, tom 1). Saarlautern 1936.

Dimel, Dora: Marszałek Ney i jego ojczyzna. Saarlouis 1947.

Dimel, Dora: Orzecznictwo sądu w Ballei w Vaudrevange, s. 83–86. W: Unsere Heimat an der Saar, Neunkirchen 1951.

Dimel, Dora: Historia dzielnicy Beaumarais. (Historia miasta powiatowego Saarlouis. Tom 2). Saarlouis 1979.

Literatura

Dimel, Dora: Alschbach. (Księgi wsi powiatu St. Ingbert, okręg Saarpfalz, tom 1). Saarlautern 1936.

Dimel, Dora: Historia dzielnicy Beaumarais. (Historia miasta powiatowego Saarlouis. Tom 2). Saarlouis 1979

Hartnack, Sabina: Dora Dimel. Dostępne online pod adresem: https://lokalesbuendnis.saarlouis.de/buendnisfamilie/projekte/frauen-im-saarlouiser-familienbuendnis/hall-of-fame-frauen-biografie-zebrane-w-Saarlouis/XIX-wiek-1800-1899/biografia-Dory-Dimel/ (ostatni dostęp: 19.05.2026).

Löffler, Walter: Dora Dimel. W: Stowarzyszenie na rzecz Dialektu i Historii Beaumarais (red.): Historia dzielnicy Beaumarais w Saarlouis. Saarlouis 2018 (tom 1).